Jakub Bojko

Jakub Bojko  urodził się 7 lipca 1857 w Gręboszowie. Jakub Bojko był nazywany przez znajomych po prostu Kubą. Tym imieniem sygnował także swoje liczne teksty drukowane głównie w prasie ludowej. Pisał przez całe życie – Władysław Orkan nazwał go chłopskim Skargą – jest autorem tysięcy informacji, krótkich tekstów publicystycznych, wierszy, nowel, gawęd, polemik, a także oryginalnego dziennika. Wiersze i opowiadania publikował w czasopismach: „Chata”, „Wieniec”, „Pszczółka”, „Przyjaciel Ludu”. Od 1896 był członkiem korespondentem Towarzystwa Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu. Na pytanie dlaczego pisze odpowiedział w swej książeczce „Dwie dusze”: „Pisać muszę, bo czy to pomoże czy nie pomoże, ale pismo moje mnie przeżyje i świadczyć będzie na sądzie bożym za mną”. W innym miejscu apelował: „Kochani bracia włościanie, garnijcie się do czytania książek i pamiętajcie, że chłop bez oświaty jest prawdziwym kołkiem w płocie”.

Jakub Bojko był jednym z pionierów ruchu ludowego w Galicji, współtwórca Stronnictwa Ludowego w Galicji (1895), w II RP poseł na Sejm Ustawodawczy i na Sejm II kadencji oraz senator I i III kadencji, wójt Gręboszowa.

Pochodził z rodziny chłopskiej. Jakub Bojko był genialnym samoukiem, ukończył zaledwie kilka klas wiejskiej szkółki. Był człowiekiem ciekawym świata, ale jako młody człowiek nie posiadał pieniędzy na podróżowanie po Polsce. Zatrudnił się jako flisak i odbył  trzy rejsy  Wisłą do Gdańska spławiając drewno. Nieźle przy tym zarobił i zobaczył najważniejsze polskie miasta. Nauczycielem został dzięki samokształceniu, podczas którego pracował we własnym gospodarstwie rolnym (nauczał od 1877 do 1890)..

Poseł do Sejmu Krajowego we Lwowie (1895) i do parlamentu austriackiego – Rady Państwa (1897). Był m.in. wiceprezesem SL. Od 1913 do 1918 prezes PSL „Piast”, którego był jednym z organizatorów. Wicemarszałek Sejmu Ustawodawczego (1919–1922), wicemarszałek Senatu (1922–1927). Do 1920 zasiadał w zarządzie głównym, a do 1924 w radzie naczelnej PSL „Piast”. W 1926 został honorowym prezesem partii. W październiku 1927 wystąpił z PSL „Piast” (po przewrocie majowym), tworząc prorządowe Zjednoczenie Ludu Polskiego (nie było ono popularne wśród ludności wiejskiej). Wstąpił też do BBWR. W 1928 był marszałkiem seniorem Sejmu II kadencji (1928–1930), przeprowadzając wybór na marszałka Ignacego Daszyńskiego (lidera PPS).

Z życia politycznego wycofał się w 1935. Zmarł również w Gręboszowie 7 kwietnia 1943.

Odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyżem Komandorskim tego orderu. Z inicjatywy Józefa Putka wydana została seria znaczków pocztowych, m.in. z podobizną Jakuba Bojki.Na obszarze Sanoka imieniem Jakuba Bojko nazwano jedną z ulic.

Fragmenty zaczerpnięte ze strony:

 http://www.polskieradio.pl/7/179/Artykul/1380601,Jakub-Bojko-chlopski-Skarga-genialny-samouk