Polskie Stronnictwo Ludowe na emigracji.

on

Kiedy to po zakończeniu II Wojny Światowej narzucono Polsce nowy system gospodarczy, społeczny i polityczny działalność partii politycznych została rażąco utrudniana, zaś w przypadku PSL celowo likwidowana.

W styczniu 1947 roku przeprowadzono w Polsce wybory do Sejmu Ustawodawczego. 10 stycznia, na kilka dni przed datą wyborów do Warszawy przybywa naczelnik wydziału w Ministerstwie Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR, który specjalizował się w fałszowaniu wyników wyborów. W trakcie kampanii wyborczej służby komunistycznego państwa polskiego przeprowadziły zorganizowaną akcję wymierzoną przeciwko Polskiemu Stronnictwu Ludowemu. Aresztowano ok. 60 tysięcy działaczy i sympatyków PSL, bojówki PPR i UB dokonywały terroru wsi, mordując jednocześnie ok. 200 członków PSL. Agentura komunistyczna nie zawahała się także podczas rejestracji list wyborczych. Na 52 okręgi wyborcze unieważniono 10 okręgowych list PSL obejmujących łącznie 76 kandydatów do Sejmu. Na wskutek fałszerstw ogłoszono tryumf Bloku Demokratycznego, który uzyskał 80% głosów, zaś PSL otrzymał 10,3%. Ustalenie tych wyników jest kolejnym dowodem na fałszerstwo. Działacze PPR po zakończeniu głosowania w komisjach wyborczych, w których nie było obserwatorów PSL sporządzali nowe, w pełni sfałszowane protokoły z ustalenia wyników wyborów przypisując tym samym zwycięstwo komunistycznym oprawcom. Pomimo zakończenia kampanii wyborczej nie zaprzestano akcji skierowanej przeciwko Polskiemu Stronnictwu Ludowemu i jego przywódcy Stanisława Mikołajczyka. Inwigilacje, prześladowania, funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa w siedzibie Naczelnego Komitetu Wykonawczego PSL uniemożliwiały prawidłowe funkcjonowanie Stronnictwa. Prześladowania nie ustawały, nabierały na sile. Zagrożony aresztowaniem i ostrzeżony o oczekującym wniosku o uchylenie immunitetu parlamentarnego, aresztowaniu i grożącej krze śmierci Prezes PSL – Stanisław Mikołajczyk zwrócił się do ambasady Stanów Zjednoczonych o pomoc w ewakuacji za granicę. Strona amerykańska nie pozostawiła lidera jedynej, legalnej opozycji względem komunistów bez pomocy. 20 października 1947 roku za pośrednictwem urzędników ambasady amerykańskiej Mikołajczyk został przewieziony do Gdyni i przemycony na pokład statku Baltavia, na którym to rozstał się z Ojczyzną udając się do USA. Za przywódcą, w tym samym miesiącu kraj opuścili inni ważni dla Stronnictwa działacze. W tym stanie rzeczy, gdy PSL pozbawione zostało przez aparat komunistyczny niezależności, jedyną statutową i zarazem pełnoprawną reprezentacją PSL stanowiło Prezydium PSL na emigracji. W skład emigracyjnego kierownictwa PSL weszli: Stanisław Mikołajczyk /Prezes Stronnictwa/, Kazimierz Bagiński /Wiceprezes/, Stanisław Korbański /członek NKW/. Naczelny Komitet Wykonawczy Polskiego Stronnictwa Ludowego zebrał się po raz pierwszy w Waszyngtonie 27 kwietnia 1949 roku. Wtedy to po kolejnych wyjazdach emigracyjnych z Polski członków NKW poszerzył się zespół władz naczelnych Stronnictwa. Do emigracyjnych władz PSL zostali włączeni: Stanisław Bańczak, Stanisław Wójcik oraz Władysław Zaremba, który był przedwojennym prezesem Stronnictwa w Małopolsce. Na emigracji znajdowali się także członkowie Rady Naczelnej PSL: prof. Stanisław Kot oraz Bronisław Załęski. W ten sposób skład emigracyjnych władz PSL przedstawiał się następująco:

  1. Prezes PSL : Stanisław Mikołajczyk
  2. Członkowie Rady Naczelnej: K. Bagiński, B. Załęski, S. Bańczyk, St. Korbański, S. Kot. St. Mikołajczyk, S. Wójcik i W. Zaręba
  3. Członkowie NKW: K. Bagiński, S. Bańczyk, St. Korbański, S. Mikołajczyk, S. Wójcik oraz W. Zaremba

Podczas pierwszego posiedzenia NKW w tym składzie przyjęto plan pracy Prezydium oraz przyjęto szereg uchwał dotyczących między innymi: celów i zadań PSL za granicą, federacji Krajów Europejskich, Międzynarodówki Chłopskiej, stosunku PSL do innych ruchów międzynarodowych, spawy Niemiec oraz zachodnich granic Polski, porozumienia Stronnictw Demokratycznych oraz uchwałę „PSL do swych Braci w kraju”, której to dodawano Polakom w kraju otuchy i nadziei zaznaczając jednocześnie, że PSL jest zdecydowanym przeciwnikiem akcji czynnych, które prowadziłyby do rozlewu krwi w walce z komunistycznym okupantem. Struktury Polskiego Stronnictwa Ludowego działały nie tylko na terytorium Stanów Zjednoczonych. W poszczególnych ośrodkach emigracyjnych: w Wielkiej Brytanii, Francji, Szwajcarii oraz w Belgii istniały organizacje PSL na czele których stały wybrane przez wszystkich członków Stronnictwa zarządy PSL. Działalność emigracyjnego PSL była bardzo bogata, organizowano Kongresy – jeden z nich odbył się 05 marca 1955 roku w Paryżu, w Nowym Jorku organizowano obchody 60-lecia działalności Polskiego Stronnictwa Ludowego oraz 10. rocznicy śmierci Wincentego Witosa.

Polskie Stronnictwo Ludowe od samego początku swego istnienia pracowało dla Polski i Polaków, pracowało na rzecz Ojczyzny nawet gdy niektórzy usiłowali za wszelką cenę zniszczyć formy organizacyjne PSL. Mimo emigracyjnej działalności Stronnictwa Prezes Stanisław Mikołajczyk utrzymywał więzi z rodakami oraz Ludowcami w Polsce poprzez częste przemówienia na antenie Radia Wolna Europa, na łamach których nie tylko dodawał otuchy społeczeństwo polskiemu ale także odważnie mówił o prawdziwych interesach jakie przyświecały komunistom aby w pełni uzależnić Polskę od Moskwy i jej wpływów. Słowa Stanisława Mikołajczyka: „Wytrwajcie! Wytrwajcie w służbie dla Polski” pomimo lat są nadal aktualne, które winny dodawać nam wszystkim energii do dalszego tworzenia historii Ruchu Ludowego.

Paweł Henicz
Forum Młodych Ludowców
Miasta Poznania

BIBLIOGRAFIA:

Buczek R., Stanisław Mikołajczyk. Tom II, Toronto 1996

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *